తెలుగుదనం

లింగములు

లింగములు నాలుగు రకములు. అవి...

పుంలింగము

పురుషులను, వారి విశేషములను తెలుపును.

ఉదా: రాముడు, ధనవంతుడు, బాలుడు, అందగాడు, మొదలైనవి.

స్త్రీ లింగము

స్త్రీలను, వారి విశేషములను తెలుపును.

ఉదా: సీత, గుణవతి, ఆమె, అందగత్తె, మొదలైనవి.

నపుంసక లింగము

పశుపక్షులు, ప్రాణములేని వస్తువులు, వాని విశేషములను తెలుపును.

ఉదా: ఆవు, పూలు, చెట్లు, అది, అవి, మొదలైనవి.

సామాన్య లింగము

సమూహమును తెలుపును. స్త్రీ పురుషులకు భేదములేదు.

ఉదా: కొందరు, అందరు, ఎందరు, మొదలైనవి.

భాషాభాగములు

నామవాచకం: ఒక వ్యక్తిని గాని, వస్తువుని గాని, జాతినిగాని, గుణముమును గాని తెల్పు పదములను నామవాచకము అని అందురు.

ఉదా: రాముడు, గీత, శంకర్...

రాముడు మంచి బాలుడు.

పై వాక్యంలో రాముడు అనేది నామవాచకం.

సర్వనామం: నామవాచకములకు బదులుగా వాడబడు పదములను సర్వనామములు అని అందురు.

ఉదా: అతడు, ఆమె, అది, ఇది...

రాముడు మంచి బాలుడు. అతడు పెద్దల మాట వింటాడు.

ముందు చెప్పిన విధంగా పై వాక్యంలో రాముడు అనేది నామవాచకం. రెండవ వాక్యంలో అతడు అనే మాటకు రాముడు అనే అర్ధం. అయితే రాముడుకు బదులుగా అతడు అనే పదం వాడ బడింది. అతడు అనేది సర్వనామం.

విశేషణం: నామవాచకముల యొక్క, సర్వనామముల యొక్క విశేషములను తెలుపు వానిని విశేషణము లందురు.

ఉదా: తెల్ల గోడ, చిన్న ఇల్లు, మంచి బాలుడు...

క్రియ: పనులను తెలుపు పదములను క్రియలందురు.

ఉదా: తినటం, తిరగటం, నవ్వటం...

అవ్యయము: లింగ, వచన, విభక్తి శూన్యములైన పదములను అవ్యయము లందురు.

అనగా స్త్రీ లింగము, పుంలింగము, నపుంసకలింగము వలన గాని, ఏకవచన, బహువచనముల వలన గాని, విభక్తుల వలనగాని ఏమార్పులను పొందని పదములను అవ్యయములని గుర్తించవలెను.

అవ్యవములు 2 రకములు

1. లాక్షణికములు

2. ప్రతి పదోక్తములు

లాక్షణికావ్యయములు

వ్యాకరణ కార్యముల వలన సాధింపబడిన అవ్యయములు లాక్షణికావ్యయములు.

ఉదా: చూచి - తిని, చూడక - తినక, చూచిన - తినిన...

ప్రతి పదోక్తావ్యయములు

పుట్టుకతోనే లింగవచన విభక్తులు లేనివియును, వాడుకలో అంగాదులను విడిచి వేరొక అర్ధములో ఉపయోగపడుచున్న శబ్దములను ప్రతి పదోక్తవ్యయములు అందురు.

ఉదా: కాని, అయినన్, కాబట్టి, కనుకన్, బాగు బాగు, నీకె, అయ్యో! అక్కటా!

విభక్తులు

దశరథుడు అయోధ్య నగరాన్ని పాలించిన సూర్యవంశపు రాజు. ఆయనకు ఒక దిగులు పుట్టింది. అతనికి సంతానము లేదు. చివరకి ఆయన పుత్రకామేష్ఠి యాగం చేయగా, ఆ యాగ ఫలం చేత, రామ, లక్ష్మణ, భరత, శతృఘ్నులు పుట్టారు. వారి యందు రాముడు పెద్దవాడు. సంతానం కొఱకు తపించిన దశరథుడు తన పిల్లలను చూసుకొని ఆనందించేవాడు. పుత్రుల వలన వంశం నిలుస్తుంది. పుత్రుని కలిగినవాడి కంటె అదృష్టవంతులు లేరు అని ఆ కాలంలో అనుకునేవారు.

పై వాక్యాలలో రంగు మారిన పదాలను గమనించండి. వాక్య నిర్మాణంలో వాటికెంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. వాక్యములోని వేర్వేరు పదములకు అన్వయము కలిగించు ప్రత్యయములను, పదములను విభక్తులందురు. ఇవి రెండు పదముల మధ్య సంబంధము కలిగించును. వీటినే విభక్తి ప్రత్యయాలు అని కూడా అంటారు. ఈ విభక్తులు ఎనిమిది. అవి:

ప్రత్యయాలు	విభక్తి పేరు
డు, ము, వు, లు	ప్రథమా విభక్తి
నిన్, నున్, లన్, గూర్చి, గురించి	ద్వితీయా విభక్తి
చేతన్, చేన్, తోడన్, తోన్	తృతీయా విభక్తి
కొఱకున్ (కొరకు), కై	చతుర్ధీ విభక్తి
వలనన్, కంటెన్, పట్టి	పంచమీ విభక్తి
కిన్, కున్, యొక్క, లోన్, లోపలన్	షష్ఠి విభక్తి
అందున్, నన్	సప్తమీ విభక్తి
ఓ, ఓరీ, ఓయీ, ఓసీ	సంబోధనా ప్రథమా విభక్తి

విరామ చిహ్నాలు

చదువుటకు, వ్రాయుటకు, విరామ చిహ్నాలు. మనము మాట్లాడేటప్పుడు, చదివేటప్పుడు చక్కగా అర్ధం కావడానికి వాక్యాల అంతంలో విరామాన్ని పాటించడం అవసరం. సులభంగా అన్వయించుకోవడానికి వాక్యాల్లో, వాక్యాంశాల్లో విరామాన్ని పాటించే స్థానంలో వాడబడే గుర్తుల్ని విరామ చిహ్నాలంటారు. వీటిని పాటిస్తే అన్వయక్లిష్టత ఉండదు. లేకుంటే విషయం అర్ధరహితం అవుతుంది. ఈ క్రింది విరామ చిహ్నాలు పరిశీలించండి.

, వాక్యాంశ బిందువు (కామ)

అన్వయంలో సమీప సంబంధాన్ని కలిగి విరామాన్ని పాటించే సందర్భాల్లో ఈ గుర్తును వాడతారు.

ఉదా: వెంకటేశ్వర్లు, రామకృష్ణ, శంకర్ కలసి ఒక కంపెనీలో పని చేస్తున్నారు.

; అర్ధబిందువు (సెమికోలన్)

మహా వాక్యాల్లోని ముఖ్య వాక్యాల చివరలో ఈ గుర్తు ఉంటుంది. ఒక విషయాన్ని నిర్దారణ చేసే సందర్భాలలో ఈ గుర్తును వాడుతుంటారు.

ఉదా: మానవుడు జీవించటానికి తింటాడు; కాని తినటానికి జీవించడు.

: న్యూన బిందువు (కోలన్)

మూడు మాత్రల కాలం విరతిని తెలిపేది. దూర సంబంధం గల రెండు ప్రత్యేక వాక్యాలకు మధ్య ఈ గుర్తు వస్తుంది.

ఉదా: దేశంలో నా కంటె గొప్పవాడు లేడనుకోకు : ఒకరిని మించిన మరొకరుండనే ఉంటారు.

. బిందువు లేక ముగింపు చుక్క (ఫుల్ల్ స్టాప్)

భిన్న వాక్యాల చివర ఈ గుర్తు వస్తుంది.

ఉదా: రాముడు మంచి బాలుడు.

అర్ధాన్ని బట్టి వచ్చే గుర్తులు

? ప్రశ్నార్ధక చిహ్నాం (ఇంటరాగేషన్)

ప్రశ్నార్ధక వాక్యాల చివర ఈ గుర్తు వస్తుంది.

ఉదా: ఎవరు మీరు?

! రాగ చిహ్నం (ఎక్సక్లమేషన్):

ఆశ్చర్యం, సంతాపం, ప్రశంస, సంభోధన మొదలైన వాటిని తెలిపే పదాల చివర, ఈ గుర్తు వస్తుంది.

ఉదా: ఆ! అయ్యో! అలా జరిగిందా!

" " అనువాద చిహ్నం (ఇన్వర్టెడ్ కామాస్):

ఇతర గ్రంధాల నుండి గ్రహింపబడిన వాక్యాలు, పదాలు మొదలైనవి వాటి కిరుప్రక్కల ఈ గుర్తులు వాడతారు.

ఉదా: "దుర్బలస్య బలంరాజా" అని వినవే.

( ) వృత్తార్ధం [ ] వలయితం (బ్రాకెట్స్):

ఈ రెండు గుర్తులు ముఖ్యమైన పదాలకు గాని వాక్యాలకు గాని రెండు ప్రక్కల ఉంచుతారు. ఒక విషయాన్ని విపులంగా తెలియజేయడానికి ఈ కుండలీకరణాలు ఉపయోగపడును.

ఉదా: దాశరధికి (రామునకు) నమస్కారం.

:- కోలన్ డేష్

అనగా చెప్పబడుచున్నది అనుటకు దీనిని ఉపయోగిస్తారు.

- ఈ గుర్తును డేష్ అందురు.

/ ఈ గుర్తును ఆబ్లిక్క్ లేదా శ్లాష్ అందురు.

* ఈ గుర్తును తారకం అందురు.

మాటల గారడి

1. రాజు కాని రాజు

   • తరాజు

2. కారము కాని కారము

   • ఉపకారం

3. రాగి కాని రాగి

   • బైరాగి

4. కోడి కాని కోడి

   • పకోడి

5. తారు కాని తారు

   • జలతారు

6. మామ కాని మామ

   • చందమామ

7. తాళి కాని తాళి

   • ఎగతాళి

8. దార కాని దార

   • పంచదార

9. నత్త కాని నత్త

   • మేనత్త

10. జనము కాని జనము

    • భోజనము

11. రాయి కాని రాయి

    • కిరాయి, పావురాయి

12. నాడ కాని నాడ

    • కాకినాడ

13. టూరు కాని టూరు

    • గుంటూరు

14. రెంటు కాని రెంటు

    • కరెంటు

15. మొగ్గ కాని మొగ్గ

    • పిల్లిమొగ్గ

16. కాయ కాని కాయ

    • తలకాయ, మెడకాయ

17. దేహము కాని దేహము

    • సందేహము

18. హారము కాని హారము

    • వ్యవహారము

19. శిక్ష కాని శిక్ష

    • బాలశిక్ష

20. దేశం కాని దేశం

    • సందేశం

21. తార కాని తార

    • సితార

22. దారము కాని దారము

    • మందారము

23. కీలు కాని కీలు

    • వకీలు

24. సందు కాని సందు

    • పసందు

25. కాలు కాని కాలు

    • టీకాలు

26. కారు కాని కారు

    • షికారు

27. పాలు కాని పాలు

    • కోపాలు, తాపాలు, మురిపాలు.

28. కులం కాని కులం

    • గురుకులం

29. జారు కాని జారు

    • బేజారు

30. గోళం కాని గోళం

    • గందరగోళం

31. పతి కాని పతి

    • తిరుపతి

32. రసం కాని రసం

    • నీరసం

33. కర్ర కాని కర్ర

    • జీలకర్ర

34. రాళ్ళు కాని రాళ్ళు

    • కీచురాళ్ళు

35. కట్టు కాని కట్టు

    • తాకట్టు

36. దారి కాని దారి

    • గోదారి

37. బడి కాని బడి

    • రాబడి

38. వరం కాని వరం

    • కలవరం

39. గ్రహం కాని గ్రహం

    • అనుగ్రహం

40. మందు కాని మందు

    • కామందు

41. కులం కాని కులం

    • గోకులం

42. గొడుగు కాని గొడుగు

    • పుట్ట గొడుగు

43. తాళం కాని తాళం

    • పాతాళం

44. మాట కాని మాట

    • టమాట

45. రాణి కాని రాణి

    • పారాణి

46. వెల కాని వెల

    • కోవెల

47. లత కాని లత

    • కలత

48. మత్తు కాని మత్తు

    • గమ్మత్తు

పదాల అంత్యాక్షరి

అమ్మ, మాట, టపాసు, సోగ్గాడు, డోలు, లంచం, మందారం, మామిడి, డబ్బు, బంతి, తరువాత, తేనె, నూనె, నేను, నువ్వు, వారు, రారు, రేపు, పోరు, రేచీకటి, టైరు, రంభ, బంగారం, మంచం, మల్లి, లక్ష్మి, మందిరం, మామ, మల్లె తీగ, గులాబి, బంతి పువ్వు, వేడి, డమరుకం, మనస్సు, సొగసు, సాగరం, మీగడ, డాబా, బాలు, లలిత, తీగా, గోడ, డప్పు, పంతం, మాయ, యమున, నింగి, గిలక, కలప, పలక, కడప, పడక, కప్ప, పాము, ముంగీస, సంబరం, మహిమ, మధురం, మనిషి, షికారు, రమ్యము, మందు, దువ్వెన, నౌకరు, రండి, డబ్బా, బంక, కైక, కోక, కేక, కవిత, తపన, నగరం, మరిది, దద్దరిల్లు, లాయరు, రబ్బరు, రంగు, గుడి, డజను, నందిని, నళిని, నీలం, మేషము, ముంగిట, టమాట, టక్కరి, రైలు, లక్క పిడత, తోలు, లవంగం, ముత్యం, మరల, లీల, లాల, లారి, రిక్షా, క్షేమం, మైలు, లత, తల, లేత, తమలపాకు, కుశలం, మైదా, దాదా, దేశం, ముంజ, జంతువు, ఉప్పెన, నైజం

బాగుంది కదూ... ఇంక చాలు, ధన్యవాదాలు.

చివర అక్షరం ఒకేలా ఉండే మాటలు

క - ఈక, తోక, కోక, నూక.

గ - పాగ, లోగ, తీగ, పోగ, రాగ.

చం - లంచం, కంచం, మంచం.

జ - కూజ, పూజ, రోజ, నీరజ, కాజ.

ట - ఆట, పాట, మాట, బాట, కోట.

డ - జాడ, వాడ, గోడ, నీడ.

ణ - అన్వేషణ, రక్షణ, ఘర్షణ, నిరీక్షణ.

త - తాత, లేత, వాత, పాత, చెంత.

ద - గేద, పేద, బీద, సాద.

న - ఆన, కూన, వాన, లోన, పైన, నజరాన.

ప - కడప, కలప, చాప, చేప, గడప.

బ - అంబ, డాబ, కదంబ, గార్ధబ.

మ - తేమ, చేమ, మామ, చీమ, మడమ.

య - కాయ, లోయ, ఆయ, మాయ.

ర - అర, మర, కర, కాకర, మొర.

ల - కల, అల, కోకిల, వల.

వ - కోవ, నావ, బావ, చేవ, జావ.

శ - ఆశ, నిరాశ, దేశ, పేరాశ, దురాశ.

ష - ఉష, భాష, సంశ్లేష, సశేష, అశేష, విశేష.

స - నస, వస, బస, మానస, ముంగీస.

హ - ఊహ, నేహ, స్నేహ.

క్ష - కక్ష, లక్ష, బిక్ష, శిక్ష.

మూడు అక్షరాల పదాలు

ఇవి మచ్చుకి కొన్ని పదాలు మాత్రమే. ఇంకా చాలా పదాలు కావాలంటే పదకోశంలో చూడండి.

అరటి, అన్నము, అడవి, అతిధి, అందము, అంబరం

ఆకలి, ఆవడ, ఆకులు, ఆపద, ఆవిరి

ఇప్పుడు, ఇటుక,

ఈకలు

ఉడుత, ఉరుము

ఊర్వశి, ఊయల

ఋతువు

ఎలుక, ఎడమ, ఎందుకు

ఏనుగు, ఏడవ, ఏమని, ఏమిటి

ఐక్యత, ఐదవ

ఒకడు, ఒకరు, ఒంటరి

ఓటమి, ఓపిక

ఔరౌర

కలత, కలమ, కలసి, కవ్వము, కాగితం, కాటుక, కార్తీకం, కాలము, కుమ్మరి, కొంగ, కొల్లేటి, కోయిల

గడప, గడియ, గజ్జెలు, గుగ్గిలం, గుడిసె, గురువు, గులాబి

ఘనము, ఘోరము

చదరం, చక్రము, చక్కని, చక్రము. చదువు, చామంతి, చిక్కని, చిన్నది, చెల్లెలు

ఛత్రము, ఛురిక

జగము, జల్లిడ, జంట, జాబిల్లి, జగడం

ఝుమ్మని

టక్కరి, టపాసు

ఠీవీగా

డబ్బులు, డాబాలు, డజను

తలుపు, తలపు, తమ్ముడు, తాబేలు, తుఫాను, తుమ్మెద, తువ్వాయి, తెల్లని

దవడ, దండన, దిక్కులు, దువ్వెన, దుస్తులు

ధనము, ధనస్సు, ధరణి, ధరుడు, ధీరుడు

నగలు, నలక, నడుమ, నవ్వులు, నాట్యం, నిచ్చెన, నెమలి, నేస్తము

పలక, పండగ, పక్షులు, పగడం, పఠనం, పలక, పున్నమి, పువ్వులు, పెరట్లో, పొద్దున

ఫలము, ఫిర్యాదు, పింఛం

బజారు, బలపం, బచ్చలి, బియ్యము, బొమ్మలు

భజన, భద్రము, భటులు, భారతం, భీముడు, భుజం, భేదం, భోజనం, భవిత

మనిషి, మతము, మర్కటం, మిఠాయి, మిరియం, ముచ్చట, మువ్వల, మేఘాలు, మేదరి

యముడు, యఙ్ఞము

రచన, రసము, రక్తము, రవళి, రాగము, రమణ

లవంగం, లవణం

వలలు, వందనం, వాజ్మయం, విజ్ఞత, వియ్యము, వెనక, వెన్నెల

శతకం, శంఖము, శయనము

సత్రము, సహాయం, సందడి, సమయం, సూర్యుడు, సొగసు

హలము, హృదయం

క్షణము, క్షోభము, క్షారము

రెండు అక్షరాల పదాలు

ఇవి మచ్చుకి కొన్ని పదాలు మాత్రమే. ఇంకా చాలా పదాలు కావాలంటే పదకోశంలో చూడండి.

అమ్మ, అన్న, అక్క, అత్త, అన్న, అన్నం, అమ్మ, అయ్య, అర్ధం, అవ్వ

ఆట, ఆశ, ఆజ్ఞ, ఆస్థి

ఇల్లు, ఇది, ఇంట్లో, ఇంద్ర, ఇష్టం

ఈగ, ఈల,ఈనె, ఈక

ఉమ, ఉష, ఉప్పు, ఉష్ణం

ఊడ, ఊరు, ఊసు

ఎలా, ఎండ, ఎర్ర

ఏడు, ఏరు, ఏడ్చు, ఏక

ఐదు

ఒక, ఒంటె

ఓడ

ఔటు, ఔర

అంబ, అంకె, అంటు, అంతా

కల, కలం, కట్ట, కప్ప, కర్రి, కల్ల, కళ్ళు, కష్టం, కుండీ, కొమ్మ, కొయ్య,కోడి

ఖడ్గం, ఖ్తెదు, ఖైదీ

గంప, గద, గట్టు, గడ్డ, గడ్డి, గద్దె, గద్యం, గాలి, గుర్రం, గూడు, గొబ్బి, గొయ్యి, గొర్రె

ఘంట

ఙ్ఞానం, జ్ఞప్తి

చలి, చంక, చిన్న, చెక్క, చెట్టు, చెత్త, చెమ్మ, చెల్లి, చేను, చేప, చ్తెత్రం

జడ, జత, జున్ను, జొన్న, జ్ఞానం, జ్తెష్ఠం, జ్యోత్స్న

ఝరి, ఝషం

టన్ను, టక్కు

డబ్బా, డబ్బు,డాబా, డాడీ

ఢంకా

తల, తమ, తండా, తల్లి, తాళం, తీపి, తూర్పు, తోక

దండ, దండు, దణ్ణం, దూడ, దొంగ

ధూళి

నక్క, నగ, నిద్ర, నిప్పు, నీడ, నెల, నొప్పి

పని, పగ, పంట, పండు, పక్క, పక్షం, పత్తి, పద్యం, పప్పు, పళ్ళు, పాట, పార

ఫలం, ఫెళ్ళు

బంత, బడి, బద్ద, బస్సు, బావి, బిళ్ళ, బుర్రు, బువ్వ, బొమ్మ

భట్టు, భారం

మంచి, మర్రి, మన్ను, మబ్బు, మల్లె, మాఘం, మిస్సు,ముక్కు, ముత్యం, ముద్ద, మూల, మెట్టు, మేక

యతి

రమ, రవి, రంగు, రద్దీ, రాజు, రాణి, రాత్రి, రాష్ట్రం, రివ్వు, రుబ్బు, రోలు

లత, లక్ష, లడ్డు, లత, లేత

వల, వర, వక్క, వత్తి, వర్షం, వస్త్రం, వాన, వారం, వెన్న, వెర్రి, వేప

శంఖం, శశి, శక్తి, శివ, శుభ్రం

షష్ఠి

సత్య, సందు, సజ్జ, సుద్ద, స్నానం

హలం, హస్తి

క్షరం, క్షయ, క్షామం, క్షణం

అరుదుగా వచ్చే అక్షరాలు

తః, ఙ, ఞ

అంతఃపురం

ఉషఃకిరణాలు

వాఙ్మయం

యఙ్ఞం

ప్రాతఃకాలం

జ్ఞానం

పరిజ్ఞానం

దుఃఖం

ఆజ్ఞ

అజ్ఞాతం

తపఃఫలం

జ్ఞాపకం

సంశ్లేష అక్షరాలు

ఒక హల్లుకు - రెండు ఒత్తులు చేరే అక్షరాలు

రాష్ట్రపతి ( ష + ట + ర = ష్ట్ర )

ఈర్ష్య ( ర + ష + య = ర్ష్య )

కక్ష్య ( క్ష + య = క్ష్య )

స్వాతంత్ర్యము ( త + ర + య = త్ర్య )

అర్ఘ్యము ( ర + ఘ + య = ర్ఘ్య )

ఉఛ్చ్వాస ( ఛ + చ + వ = ఛ్చ్వా )

జ్యోత్స్న ( త + స + న = త్స్న )

వస్త్రము (స + త + ర = స్త్ర)

ధృతరాష్ట్రుడు (షు + ట +ర = ష్ట్రు)

స్త్రీ (సీ + తి + రి = స్త్రీ)

ఇన్స్పెక్టర్ (నె + స + ప = న్స్పె)

వైశిష్ట్యము (ష + ట + య = ష్ట్య)

సామర్ధ్యము (ర + ధ + య = ర్ధ్య)

దారిద్ర్యము (ద + ర + య = ద్ర్య)

లక్ష్మయ్య (క + క్ష + మ = క్ష్మ)

కర్ఫ్యూ (రూ + ఫ + య = ర్ఫ్యూ)

రాష్ట్రము (ష + ట + ర = ష్ట్ర)

ఉత్ప్రేక్ష (తే + ప + ర = త్ప్రే)

సంస్కృతి (స + క + ర = స్కృ)

సంయుక్త అక్షరాలు

ఒక హల్లుకు వేరే హల్లు చేరే అక్షరాలు

తర్కము (ర + క = ర్క)

ఆసక్తి (కి + త = క్తి)

పద్యము (ద + య = ద్య)

అశ్వము (శ + వ = శ్వ)

కట్నము (ట + న = ట్న)

కాశ్మీరు (శీ + మ = శ్మీ)

భగవద్గీత (దీ + గ = ద్గీ )

హర్షము (ర + ష = ర్ష )

పెండ్లి (డి + ల = డ్లి )

అగ్ని (గి + న = గ్ని)

అద్భుతము (దు + భ = ద్భు)

అభ్యాసము (భా + య = భ్యా)

అర్జున (రు + జ = ర్జు)

అవస్థ (స + థ = స్థ)

అష్టమి (ష + ట = ష్ట)

ఆర్యులు (రు + య = ర్యు)

ఇష్టము (ష + ట = ష్ట)

ఈశ్వర (శ +వ = శ్వ)

ఓర్పు (రు + ప = ర్పు)

కర్పూరము (రూ + ప = ర్పూ)

కల్గి (లి + గ = ల్గి)

కష్టము (ష + ట = ష్ట)

కార్యం (ర + య = ర్య)

కీర్తి (రి + త = ర్తి)

క్రమం (క + ర = క్ర)

గురు పత్ని (తి + న = త్ని)

చిత్రము (త + ర = త్ర)

జిహ్వ (హ + వ = హ్వ)

తెల్పు (లు + ప = ల్పు)

దర్జా (రా + జ = ర్జా)

దుర్గము (ర + గ = ర్గ)

ద్వాదశి (దా + వ = ద్వా)

ధర్మము (ర + మ = ర్మ)

నిశ్చలము (శ + చ = శ్చ)

నేత్రము (త + ర = త్ర)

పవిత్ర (త + ర = త్ర )

పార్వతి (ర + వ = ర్వ)

పుష్పము (ష + ప = ష్ప)

పొట్లకాయ (ట + ల = ట్ల)

ప్రవచనం (ప + ర = ప్ర)

ప్రాణం (పా + ర = ప్రా)

బ్రతుకు (బ + ర = బ్ర)

భక్తి (కి + త = క్తి)

మంత్రాలు (తా + ర = త్రా)

మర్కటము (ర + క = ర్క)

రాజ్యము (జ + య = జ్య)

రిక్త (క + త = క్త)

వర్షము (ర + ష = ర్ష)

విదర్భ (ర + భ = ర్భ)

విద్య (ద + య = ద్య)

విశ్వము (శ + వ = శ్వ)

వైష్ణవి (ష + ణ = ష్ణ)

శబ్దము (బ + ద = బ్ద)

సత్య (త+ య = త్య)

సద్గుణము (దు +గ = ద్గు)

సావిత్రి (తి + రి = త్రి)

స్థానము (సా + థ = స్థా)

స్నేహము (సే + న = స్నే)

స్వప్నము (ప + న = ప్న)

హస్తము (స + త = స్త)

ద్విత్వ అక్షరాలు

ఒక హల్లుతో అదే హల్లు చేరే పదాలు

అక్క, చుక్క, నక్క, వక్క, లక్క, చెక్క, ముక్క, తొక్క, పక్క, కుక్క, పిక్క, తిక్క, డక్క, లక్క, కొక్కె, నొక్కి, దుక్కి, తైతక్క, ఒక్కరు, చిక్కరు, దక్కరు, తక్కిన.

అగ్గి, మొగ్గ, బుగ్గ, తగ్గ, అగ్గి, ముగ్గు, సిగ్గు, ఎగ్గు, తగ్గు, దగ్గు, బొగ్గు, భగ్గు, మగ్గు, నెగ్గు, మొగ్గు, రగ్గు, తగ్గిన, మగ్గిన, మగ్గము, పగ్గము, జగ్గయ్య, పగ్గము, ముగ్గురు.

పచ్చ, మచ్చ, నచ్చి, కచ్చి, వచ్చి, పిచ్చి, చచ్చి, కచ్చి, గిచ్చు, తెచ్చు, పెచ్చు, కుచ్చు, పెచ్చు, చిచ్చు, ముచ్చట, పుచ్చకాయ, తుచ్చమైన, నచ్చక, హెచ్చరిక, పచ్చిక.

గజ్జెలు, బుజ్జి, రజ్జి, బొజ్జ, పిజ్జా, గుజ్జు, నజ్జు, సజ్జా, గజ్జె.

కట్ట, చుట్ట, పొట్ట, బుట్టా, సట్టి, పొట్టి, తొట్టి, మట్టి, మెట్టు, అట్టు, బొట్టు, నట్టు, చుట్టు, తట్టు, మెట్టు, ఒట్టు, తెట్టు, నెట్టు, కొట్టు, పట్టు, గట్టు, చెట్టు, చిట్టి, పట్టి, కుట్టి, పట్టె, పెట్టె, తాకట్టు, చట్టము, మట్టము, గొట్టిపాడు.

బిడ్డలు, లడ్డు, జిడ్డు, బిడ్డ, తెడ్డు, గడ్డి, నడ్డి, అడ్డు, కడ్డీ, గడ్డు, గుడ్డు, జిడ్డు, గడ్డము, అడ్డము.

అత్త, మెత్త, నత్త, సుత్తి, ఒత్తి, పత్తి, కొత్త, ఎత్తు, విత్తు, కత్తి, బొత్తి, ఉత్త, నత్తి, చెత్త, విత్తనము, చిత్తము, పైకెత్తు, పైఎత్తు, నెత్తురు.

పెద్ద, ఎద్దు, ముద్దు, పద్దు, గుద్దు, రుద్దు, వొద్దు, బొద్దు, మిద్దె, అద్దె, కొద్ది, రద్ది, సద్ది, మొద్దు, పొద్దు, హద్దు, సద్దు, మొద్దు, మద్దెల, తద్దినం, ఇద్దరు, ఖద్దరు, అద్దము,

అన్న, వెన్న, మొన్న, జొన్న, నిన్న, మున్న, పిన్న, కన్నె, కన్న, ఉన్న, కొన్న, పెన్న, మన్ను, పన్ను, తన్ను, చిన్న, జున్ను, కన్ను, మిన్ను, కిన్నెర, వెన్నెల, కన్నము, విన్నపము, సన్నగ, నున్నగ, చిన్నగా, పన్నాగము.

కప్ప, గొప్ప, చిప్ప, రెప్ప, తెప్ప, అప్పు, నిప్పు, ఒప్పు, కొప్పు, చెప్పు, ముప్పు, పప్పు, తుప్పు, కప్పు, ఉప్పు, పప్పి, నొప్పి, తిప్పలు, తప్పడం, అప్పడం, చప్పన, చెప్పటం, రప్పలు, కుప్పులు, తప్పెట.

రబ్బరు, సబ్బు, మబ్బు, గబ్బు, టబ్బు, అబ్బ, బొబ్బ, జబ్బు, డబ్బు, దెబ్బ, దొబ్బులు, గబ్బిలం.

అమ్మ, చెమ్మ, కమ్మ, రెమ్మ, కొమ్మ, బొమ్మ, దమ్ము, కొమ్ము, తుమ్ము, తెమ్ము, చిమ్ము, నెమ్ము, లెమ్ము, పొమ్ము, నమ్మకం, అమ్మకం, కమ్మటి, కమ్మరి, కమ్మని, రమ్మని, అమ్ములు.

అయ్య, పొయ్యి, నుయ్యి, గొయ్యి, ఉయ్యి, కొయ్య, రొయ్య, ముయ్యి, తొయ్యి, తియ్యి, పేరయ్య, నెయ్యి, సయ్యా, వియ్యము, కయ్యము, దెయ్యము.

మర్రి, జెర్రి, బర్రి, తొర్రి, కర్ర, బుర్ర, గొర్రె, జుర్రు, ఎర్రని, గుర్రము.

గల్ల, డొల్ల, డిల్ల, గొల్ల, చెల్లి, తల్లి, లిల్లీ, మల్లి, బుల్లి, ముల్లు, చిల్లు, చెల్లు, ఘల్లు, కల్లు, బల్లి, నల్లి, పిల్లి, గిల్లి, మొల్ల, బల్ల, మెల్లగ, చల్లగ, తెల్లగ, నల్లగ, బెల్లము, పల్లము, చిల్లర, అల్లరి, పుల్లని, అల్లుడు, గిల్లుట.

పువ్వు, అవ్వ, బువ్వ, మువ్వ, తవ్వు, నవ్వు, కొవ్వు, పువ్వు, నువ్వు, సవ్వడి, ఎవ్వరు.

బస్సు, కస్సు, ప్రస్సు, తుస్సు, బుస్సు, లెస్స, తస్స, సదస్సు, ధనస్సు, తపస్సు, మనస్సు, వయస్సు, మేదస్సు, ఉషస్సు, చందస్సు.

బిళ్ళలు, తాళ్ళు, కళ్ళు, మళ్ళీ, ముళ్ళు, బళ్ళు, ఓళ్ళు, కీళ్ళు, కుళ్ళు, వేళ్ళు, గళ్ళు, గొళ్ళెము, వెళ్ళి, తుళ్ళి, రాళ్ళు, కాళ్ళు, నీళ్ళు, గోళ్ళు, కళ్ళెము, పళ్ళెము.